استاد حسین قائمی
- از خودتان شروع می کنیم. خوشنویس را کی و کجا به صورت مبتدی و کی و کجا به صورت حرفه ای آغاز کردید؟
- از همان دوران ابتدایی مرحوم پدرم به عنوان اولین استاد خوشنویسی من بودند. ایشان خوش نویسی را به صورت سنتی به من آموزش دادند. در دوران راهنمایی و در طول تدریس درس هنر تمرین های پیشرفته تری در زمینه ی خوشنویسی داشتم. تا اینکه به عضویت انجمن خوشنویسان ایران در آمدم و خوش نویسی را به صورت کلاسیک و فنی ادامه دادم.
- از اساتیدتان بگویید .
- من تحت نظر اساتیدی چون استاد میرزاده در حلال اهمر و هادی حوری در زمینه ی خط شکسته. و استاد صحافی مقدم در همه ی خطوط تمرین خط می کردم. و نیز استاد صمدی که هنوز هم ماهی یکبار که مشهد میایند برای ده نفر از خوشنویسان برتر مشهد -که یکی از آنها من هستم- دوره های فنی برگزار می کنند.
- از رشته ی تحصیلی خود بگویید آیا در زمینه ی خوش نویسی است ؟
- رشته ی دانشگاهی من الهیات است البته خوشنویسی و الهیات از هم جدا نیستند. خوشنویسی یک هنر مقدس دینی است.
- و اما منحصرا درباره ی خوشنویسی:
- چرا خوشنویسی در شمار 7 هنر نیامده است؟
- اصولا درمیان هنر ها بیشتر التفات و توجه معطوف به هنرهایی مثل نقاشی، مجسمه سازی- موسیقی و ... بوده است. و هنری مثل خوشنویسی معمولا در نوعی انزوا به سر می برده است. و توجه به آن نسبت به دیگر هنر ها کمتر بوده است. البته خوشنویسان در گذشته مثلا اگر کاتب دربار و سلاطین می شدند. از امتیازات ویژه ای برخوردار می بودند. اما این موارد بسیار محدود بوده است. سال گذشته برای نفر اول مسابقات کشوری قرآن کریم 64 سکه ی بهار آزادی به عدد سن پیغمبر در نظر گرفته شده بود در حالی که در همان سال در مسابقات کشوری خوش نویسی برای نفر اول تنها یک سکه در نظر گرفته شد. در حالی که شاید یک قاری حرفه ای شدن به 4 یا 5 سال زمان نیاز داشته باشد اما یک خوش نویس حرفه ای شدن ده ها سال.
- آیا این سخن درست است که خوشنویسی هنری است که محصور در همان جامعه ایست که با آن خط می نویسند؟ و به سختی با دنیای خارج ارتباط برقرار می کند؟
- نمی توان اینطور گفت. خوشنویسی همه جا هست هر جا که خط و حروف هستند خوشنویسی هم هنر شناخته شده ایست. زبان های لاتین هم خطوط ویزه ای برای خوشنویسی دارند.
- خوشنویسی ایران تا چه حد مقتبس از خوش نویسی اعراب است؟
- باید گفت که در حقیقت خوش نویسی اعراب مقتبس از خوشویسی ایرانیان است. حتی خط هایی مثل نسخ و حتی ثلث. مبدع این خطوط ایرانیان بوده اند. مبدعانی مثل یاقوت یا ابن مقله ی شیرازی (ثلث و نسخ)
- اعراب این خطوط را از ما اقتباس کردند و البته به اوج رساندند. نستعلیق که کاملا مال ایران است. هنرمندان ترک در نسخ و ثلث مهارت زیادی دارند. و همینطور اعراب هم خوشنویسان بزرگی تربیت کرده اند.
- آیا پیش از آنکه الفبای فارسی از عربی اقتباس شود هنر خوشنویسی در ایران وجود داشت؟ و آیا آثاری از آن دوره بر جای مانده است؟
- بله وجود داشته است. و کتب و نسخ قدیمی در مرکز آستان قدس رضوی هم اکنون موجود هستند.
- آیا قواعد و اصولی که در خوش نویسی فراوان هستند جلو بروز خلاقیت را نمی گیرند؟
- در همه ی خطوط اصول و قواعدی وجود دارد که باید رعایت شود اما شکل اجرای آنها بستگی به خود هنرمند دارد. مثلا گاهی حرف ب که باید پنج نقطه کشیده شود خطاط میتواند این حرف را بسته به شرایط تا نه نقطه هم بکشد.
- به خودتان بر میگردیم.
- آیا تا به حال نمایشگاهی از آثار خود ترتیب داده اید؟
- بله. دو نمایشگاه انفرادی درآموزش و پرورش. بیش از دهها نمایشگاه جمعی در مشهد و ایران و جهان. مثلا در آلمان پاکستان آمریکا و ...
- کار سفارشی هم قبول می کنید؟
- یک عده اینگونه هستند اما خوش نویسی کار رسمی من نیست. هم اکنون برای کلاس ها ی استاد صمدی من مبلغی را هم از جیب خودم خرج می کنم. تا خط را یاد بگیرم.
- از عناوینی که تا به حال کسب کرده اید بگویید؟
- من تا کنون 130 عنوان کشوری استانی و جهانی کسب کرده ام. در سال 73 نفر اول مسابقات خط ثلث در میان تمام کشورهای اسلامی شدم. آقای عبادی هم که از شاگردان من هستند در 5 جشنواره اعم از جشنوارهای امام رضا (ع) غدیر جاوید و ... مقام هایی را کسب کرده اند.
- آخرین تقدیری که از شما شد کی بود؟
- جشنواره ی سراسری صحیفه ی سجادیه در سطح کشوری. نفر اول شدم و تقدیر کمک هزینه ی سفر حج بود.
- در یک جمله :
- فرق بین خوش نویس و پارچه نویس؟
- خوش نویس، هنرمند است و پارچه نویس، کاسب.
- در آخر می خواستم بگویم بهتر است به هنر خوشنویسی که تا حی در انزوا قرار گرفته است بیشتر توجه کنیم با توجه به اینکه این هنر ریشه در اعتقادات ما دارد. و هنری است که از بسیاری سطحی نگری ها که در بقیه هنر ها بروز کرده اند به دور مانده است.
با تشکر از شما استاد محترم،
به همت گروه گرافیکی زاویه.
